Doğrusal Hızlandırıcı

Yetki Grubu: Radyo Terapi Sistemleri

Aranan Kalibrasyon Standartları*: IEC 60601-2-8, IEC 60976, IEC 61674, IEC/TR 60977, TS EN 60601-2-1, TS EN 60601-2-29

Yaygın adlar: Linac Cihazı, Linak Cihazı, Lineer Hızlandırıcı, Parçacık Hızlandırıcı

1) Tanım, ana görev, amaç

Linac: Linear Accelerator, kelimelerinin kısaltılmış halidir. Doğrusal hızlandırıcı anlamına gelmektedir.

Kanser, kontrolsüz hücre çoğalımı anlamına gelmektedir. Bir kanserli hücrenin radyasyonla tedavisi başlamadan önce onkologlar tarafından kemoterapi (ilaç tedavisi) , hipertermia (ısı tedavisi), immünoterapi (yabancı hücrelere karşı vücutdirencinin arttırılması ) gibi tedaviler uygulanır. Bu tedaviler sonucunda ilerleme kaydedilmediyse doğrusal hızlandırıcı aracılığıyla radyoterapiye geçilir.

Hedef; hızlandırılan elektronlar aracılığıyla kanserli hücrelerin DNA’sını bozmak ve bölünmelerini engelleyerek kanserli hücre ölümüne yol açmaktır. X ışını, kanserli hücrelerin yanında sağlıklı hücrelerin DNA’larında da hasar oluşturmasına rağmen, sağlıklı hücrelerkendilerini tamir ederek tekrar fonksiyonel hale gelebilirler.

Kısaca; yüzeysel ve/veya derin yerleşimli tümörlerin, hızlandırılmış elektron huzmeleri ile bertarafını sağlayan radyoterapi sistemine Doğrusal Hızlandırıcıismi verilmektedir.

2) Çalışma prensibi, uygulama

Doğrusal hızlandırıcı sistemi güç kaynağı, elektron tabancası, hızlandırma tüpü, modülatör, thyratron, magnetron, klystron, tedavi başlığı, hedef düzleştirici filtre, gantri ve kolimatör kısımlarından oluşmaktadır. Modülatör, DC güç kaynağı tarafından beslenir ve Thyratron tarafından yüksek voltaj sinyalleri oluşturulur. Sinyaller eş zamanlı olarak elektron tabancasına da verilir. Magnetron adı verilen dalga üreticisi tarafından oluşturulan mikrodalgalar, Klystron tarafından güçlendirilerek hızlandırıcı tüp içine gönderilir. Elektronlar, tıpkı bir sörfçüye benzer hızlanma işlemiyle sinüzoidal elektrik alanından enerji kazanırlar. Yüksek enerji elektronları, hızlandırıcı yapının çıkış penceresinden çıktıklarında yaklaşık 3 mm çaplı bir kalem ışın şeklindedirler. Bu ışınlar tedavi edicidir ve planlaması yapılan hastaya uygulanacak değerlerdedir.

Tedavi planlaması; ışının hastaya hangi açıyla, hangi dozda ve ne süreyle verileceğini kapsayan planlamayı ifade eder. Planlamayapıldıktan sonra tedavi başlamaktadır.

3) Çeşitleri

Görüntü Kılavuzluğunda Radyoterapi Sistemi –Image Guided Radiation Therapy (IGRT)

Yoğunluk Modülasyonlu Radyoterapi Sistemi -Intensity Modulated Radiation Therapy (IMRT)

Hacimsel Modülasyonlu Radyoterapi Sistemi -Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT)

4) Kullanım alanları, kullanım yerleri

Radyoterapi birimlerinde, hemen hemen tüm kanser çeşitlerinin tedavisinde kullanılmaktadır.

Temel parçalar:

Güç Kaynağı, Elektron Tabancası, Hızlandırma Tüpü, Modülatör, Thyratron, Magnetron, Klystron,Tedavi Başlığı, Hedef Düzleştirici Filtre,Gantri, Kolimatör

Temel tüketim malzemeleri Kalite Kontrol ve Doz Ölçüm Filmi, İyon Odası

Temel altyapı gereksinimleri

İyonize radyasyon koruma (zırhlama) yapı-inşaat hizmeti, İyonize radyasyon havalandırma sistemi, Trifaze (üç faz) destekli elektrik hattı, Kesintisiz güç kaynağı

YAZAR : Ali Celal

Elektronik Mühendisi / E.Üni. Kalibrasyon Lab. Sorumlusu / Biyomedikal Kalibrasyon Laboratuvarı Sorumlu Müdürü (Sağ.Bak.) / X-Işınlı Görüntüleme Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) / Ultrason-Doppler Sistemleri Test Kontrol ve Kalibrasyon Uzmanı (Sağ.Bak.) - Hatalı veya kaldırılmasını istediğiniz sayfaları diyot.net@gmail.com bildirin

BU YAZIYI DA İNCELEDİNİZ Mİ ?

Hasta Başı Monitörü

Yetki Grubu: Fizyolojik Sinyal İzleme Aranan Kalibrasyon Standartları*:TS EN 61223-2-5, TS EN 60601-2-27, TS EN 60601-2-34, …

Bir yanıt yazın